(Toplumsal İlişkiler 3119)
اَلَّذٖينَ اِذَٓا اَصَابَتْهُمْ مُصٖيبَةٌ قَالُٓوا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ
“Onlar; başlarına bir musibet gelince, “Biz şüphesiz (her şeyimizle) Allah’a aidiz ve şüphesiz O’na döneceğiz” derler.” (Bakara/156)
Endülüslü İslam düşüncesinin en önemli mutasavvıf ve filozoflarından olan İbnü’l- Arabi (Muhyiddin İbn Arabi); (1165- 1240) “zaman ilerlese de, Hakikat hep aynıdır. Çünkü insan, ‘inna lillah’tan başlayıp, ‘inna ileyhi raciun’a doğru giden, bir yolcuydu…” derken insanın bu dünyadaki serüvenin tamamen bir yolculuk olduğunu anlatır.
‘Inna lillah’tan başlayıp, ‘inna ileyhi raciun’a doğru giden, bir yolcuydu…” ifadesi, insanın dünya hayatını bir “yolculuk” olarak tanımlayan, varoluşun başlangıcını ve sonunu Allah’a dayandıran tasavvufi ve İslami bir derinliğe sahip sözdür.
Bu cümle, Kur’an-ı Kerim’in Bakara Suresi 156. ayetinde geçen “İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn” (Şüphesiz biz Allah’a aidiz ve şüphesiz O’na döneceğiz) ifadesine atıfta bulunur.
İfadenin detaylı anlamı şudur:
* İnna Lillah (Biz Allah’a aidiz/O’ndan geldik): Yolculuğun başlangıcıdır. İnsanın yaratıcısının Allah olduğunu, varlığının O’nun iradesiyle başladığını kabul etmektir. Yani, “Aslımız Allah’tandır” manasına gelir.
* İnna İleyhi Raciun (O’na döneceğiz): Yolculuğun sonudur. Dünya hayatının geçici olduğunu, ölümün bir yok oluş değil, yaratıcıya dönüş (kavuşma) olduğunu ifade eder.
* “Bir Yolcuydu”: İnsanın dünyada kalıcı olmadığını, bu hayatın bir köprü, bir geçiş süreci olduğunu vurgular.
Özetle bu söz; doğumu ‘Allah’tan geliş’, ölümü ise ‘Allah’a dönüş’ olarak gören, teslimiyetçi, sabırlı ve dünya hayatının geçiciliğinin bilincinde olan bir insanı anlatan edebi bir taziye veya insan tasviridir.
1. İnnâ Lillâh (إِنَّا لِلَّٰهِ) – “Biz Allah’a Aidiz”
* Anlamı: “Şüphesiz biz Allah’a aidiz” demektir.
* Yolculuğun Başı: İnsanın yaratılışının, canının ve varlığının Allah’a ait olduğunu, bu dünyaya kendi isteğiyle değil, Allah’ın takdiriyle “başlangıç” yaptığını ifade eder.
2. İnnâ İleyhi Râciûn (وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ) – “O’na Döneceğiz”
* Anlamı: “Ve şüphesiz biz O’na döneceğiz” demektir.
* Yolculuğun Sonu: Ölümün bir son değil, asıl kaynağa (Allah’a) dönüş olduğunu ifade eder.
3. “Bir Yolcuydu…”
* Anlamı: İnsanın bu dünyada kalıcı değil, geçici bir misafir (yolcu) olduğu vurgulanır. Hayat, “inna lillah” (doğum/varoluş) noktasından başlayıp, “inna ileyhi raciun” (ölüm/dönüş) noktasına kadar süren bir yolculuk olarak tanımlanır. Genel Manası itibariyle bu cümle; hayatın bir başlangıç ve sonu olduğunu, insanın acizliğini, Allah’a olan mutlak bağlılığını, ölümün bir ayrılık değil, yaratıcıya kavuşma (vuslat) olduğunu hatırlatan bir teslimiyet sözüdür. Genellikle Bakara Suresi 256. ayettedeki ikinci kısmıdır.
Şemsettin ÖZKAN
23.07.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-Al Bakışı