(Toplumsal İlişkiler 3161)
وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمٖيعًا وَلَا تَفَرَّقُواۖ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ كُنْتُمْ اَعْدَٓاءً فَاَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهٖٓ اِخْوَانًا وَكُنْتُمْ عَلٰى شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَاَنْقَذَكُمْ مِنْهَاۜ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيَاتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ
“(Eğer gerçekten iman ediyorsanız) Allah’ın ipine (Kur’an hükümlerine) hepiniz birden (el birliği içinde) sımsıkı sarılın. (Sakın) Dağılıp ayrılmayın. Ve Allah’ın sizin üzerinizdeki nimetini hatırlayın. Hani bir vakit sizler birbirinize düşmanlar idiniz. O, kalplerinizin arasını uzlaştırıp-ısındırdı ve siz O’nun nimetiyle kardeşler olarak sabahladınız. (Ümmet ve uhuvvet şuuruyla güç kazandınız.) Yine siz, tam ateş çukurunun kıyısındayken, (Kur’an ve Resulüllah sayesinde) oradan sizi kurtarmıştı. Umulur ki hidayete erersiniz diye, Allah size ayetlerini böyle açıklamaktadır.” (Al-i imran/103)
Erich Fromm; “sevgi; bir şeylere sahip olma arzusundan çok, bir şeyleri paylaşma ve birlikte büyüme isteğinden doğar” derken sevmenin tam bir cömertlik eylemi olduğunu anlatır. Sevgi almak değil vermektir. Sevgi paylaşmaktır aslında.
“Sevgi; bir şeylere sahip olma arzusundan çok, bir şeyleri paylaşma ve birlikte büyüme isteğinden doğar” ifadesi, Kur’ân-ı Kerim’deki infak (başkalarıyla paylaşma), yardımlaşma ve diğergamlık (özveri) ahlakı ile birebir örtüşmektedir. İlgili temel kavramları ve ayetler şunlardır:
1. Paylaşma ve Birlikte Manevi Büyüme (İnfak) Kuran’da malı sadece biriktirmek (sahip olma arzusu) eleştirilir; başkalarıyla paylaşmanın hem toplumu yücelttiği hem de veren kişiyi manevi olarak büyüttüğü vurgulanır.
- Bakara Suresi, 261. Ayet:”Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren bir tohum gibidir ki, her başakta yüz tane vardır. Allah, dilediğine kat kat verir. Allah, lütfu geniş olandır, hakkıyla bilendir.”
- İnsân Suresi, 8-9. Ayetler:”Onlar, seve seve yemeği yoksula, yetime ve esire yedirirler. ‘Biz size sırf Allah rızası için yediriyoruz. Sizden bir karşılık ve teşekkür beklemiyoruz'” 2. Kıskançlık ve Sahiplenme Hırsından Kurtulma (Cimrilik)
- Sözün ifade ettiği “sahip olma arzusunun ötesine geçme” durumu, insanı bencillikten kurtaran ayetlerle açıklanır.
- Haşr Suresi, 9. Ayet:”…Kendilerini ihtiyaç içinde olsalar bile (öz canlarından) daha çok onları (kardeşlerini) tercih ederler. Kim nefsinin cimriliğinden korunursa, işte onlar kurtuluşa erenlerin ta kendileridir.”
- Meâric Suresi, 21. Ayet: Kuran’da insanın mala aşırı düşkünlüğüne dikkat çekilirken, infak edenlerin bundan kurtulduğu belirtilir. 3. Sevgi ve Kaynaşma (Ülfet)
- Sevginin mal mülkle değil, kalplerin birleştirilmesi ve kaynaşmasıyla büyüyeceği ifade edilir.
- Âl-i İmrân Suresi, 103. Ayet:”…Allah’ın size olan nimetini hatırlayın: Hani siz birbirinize düşman idiniz de O, kalplerinizi birleştirmişti ve O’nun nimeti sayesinde kardeşler olmuştunuz…
Psikanalist ve filozof Erich Fromm’un “Sevme Sanatı” adlı eserinin temel felsefesini yansıtan bu söz, sevgiyi bencil bir sahiplenme değil, üretken ve geliştirici bir eylem olarak tanımlar.
Bu derin ifadeyi birkaç ana başlıkta inceleyebiliriz:
- Sahiplenmek (Tüketmek): Bir şeye sahip olma arzusu; egoyu tatmin etme, kontrol etme ve nesneleştirmeyle ilgilidir. İnsanları veya duyguları bir “mal” gibi görmek, zamanla o bağın durağanlaşmasına ve sevgiyi tüketmesine yol açar.
- Paylaşmak (Üretmek): Gerçek sevgi, karşılıklı cömertlik ve iletişim gerektirir. Sevdiğiniz kişinin hayatına değer katmak, anıları ve duyguları çoğaltmaktır.
- Birlikte Büyümek: Sevgi, tarafların kendi bireyselliklerini kaybetmeden birbirlerini ileriye taşımasıdır. İki insanın birbirinin hayat enerjisini artırması ve ruhsal olarak olgunlaşması sürecidir.
Şemsettin ÖZKAN
03.09.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-Al Bakışı