(Toplumsal İlişkiler 3073)
اِعْلَمُٓوا اَنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزٖينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِۜ كَمَثَلِ غَيْثٍ اَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهٖيجُ فَتَرٰيهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًاۜ وَفِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ شَدٖيدٌۙ وَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٌۜ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَٓا اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ
“Bilin ki, dünya hayatı ancak bir oyun, bir eğlence, bir süs, aranızda karşılıklı bir övünme, çok mal ve evlat sahibi olma yarışından ibarettir. (Nihayet hepsi yok olur gider). Tıpkı şöyle: Bir yağmur ki, bitirdiği bitki çiftçilerin hoşuna gider. Sonra kurumaya yüz tutar da sen onu sararmış olarak görürsün. Sonra da çer çöp olur. Ahirette ise (dünyadaki amele göre ya) çetin bir azap ve(ya) Allah’ın mağfiret ve rızası vardır. Dünya hayatı, aldanış metaından başka bir şey değildir.” (Hadid/20)
Geçenlerde vefat eden ünlü tarihçimiz Prof. Dr. İlber Ortaylı; “burası dünya… Hayaller, umutlar, hevesler hep yarım kalır. Hep yarına erteledik hayalleri, düşleri, umutları… Hiç şöyle düşünmedik; “yarın var mıydı, ya da yaşanacak kaç yarın kaldı?”derken, dünyanın geçiciliğine, yarın kavramından ziyade bugüne odaklanmaya davet eder bizi.
Üstadın yatak odasında Osmanlı mezar taşları resmiyle, “memento mori” yani ‘ölümü hatırla’ Latince deyişinin yazması enteresan değil mi? Memento Mori, ”Bir gün öleceğini sakın unutma, ona göre yaşa” anlamına gelir. Latince bir deyiş olan bu sözün tarihi M.Ö’ye, Antik Roma‘ya kadar dayanmaktadır.Kısa ve hikmetli bir söz olan; “Memento Mori” son yıllarda dövmeleri süslemeye başladı. Birçok farklı şekilde ve renkte yazılabilen bu sözün grafiti şeklinde yazılmış versiyonları da vardır. Otonom çevirisi ”Öleceğini Hatırla” demek olan sözün alt metninde ise ”hayatın tadını çıkar, bir gün nasılsa öleceksin” mesajı vardır.
Dünyada bir türlü sonu gelmeyen işler, insanların hayatlarını ertelemelerine, sevgilerini ve hayallerini yarınlara bırakmalarına sebep olan günlük telaşlar ve tamamlanamayan sorumluluklar getirir. Ölümse bu süreçte aniden gelerek, biriktirilen tüm telaşları ve ertelenen yaşamları sonlandırır. Önem sıralaması ölümle birlikte değişir, dünya işlerinin geçiciliği anlaşılır.
2023 Güzelyalı mahreçli“Ölüm ve Hayat” şiirimde bu konuya şöyle değinmişiz:
bir gün herkes metruk bir eve benzer
dışı harabe içi anılarla dolu
kimse öldüğüne gam yemez de
mezarlar duasızlıktan kurur.
bir gün herkes kalır penceresiz
sefilleri oynarlar evlatsız
anneler babalar uzak diyarlarda
ölür giderler yapayalnız.
iyi geceler demediği için sırf birileri
iyi geçmeyen geceler olur
herkes yarım gün aşık olur
aşklar yüreklerde kokuşur.
ne arar ki insan bu alemde?
gördüğü her şey gölgedir.
kaçarsa kovalar, kovalarsa kaçar
kimse bilmez kendini kovaladığını.
insanın içinde hep
sevdiğiyle el ele tutuşup
gezemediği bir sokak kalır
kaçamadığı aşk yağmurlarından
her köşede bir hayal kalır.
Bir gün elbet anlar herkes
sevdiğinin kıymetini
sevdikleri gidince etrafından bir bir
ruhları bu âlemden göçünce
suretleri gözünün önüne gelir.
Bütün günler ölüme doğru gider
bir su kenarında oturur
ömrünün geçişini seyre dalar insan
mutluluğu ciddiye almaz
alkış tutmaz artık kelepçeli hayatlar
bir gün herkes anlar şu sözü
hayatı anlamazken nasıl anlayabilirsin ki ölümü?
hayat uzadıkça kısalır
ölüm kısaldıkça uzar
nefesler iğne deliğinden çıkar
insan zamanı harcadığını düşüne dursun
zaman insanı harcar
sessiz bir testere gibi bizi yontar
hayatla ölüm arasında
şu yalan dünya için
hep küçük küçük derdin
peki şimdi sen nerdesin?
Şemsettin ÖZKAN
07.06.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-milliyet.com.tr