(Toplumsal İlişkiler 3129)
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرٖينَ
“Andolsun ki sizi biraz korku ve açlıkla; mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltmekle sınayacağız. Sabredenleri müjdele!” (Bakara/155)
15. yüzyıl Divan edebiyatının en önemli şairlerinden olan Necati Bey, bir şiirinde der ki; “cihanda âdem olan bî-gam olmaz Anınçün bi-gam olan âdem olmaz.”
Yani; “bu dünyada insan olan dertsiz olmaz. Bu nedenle ,derdi olmayan kişi adam değildir.”
“Bu dünyada insan olan dertsiz olmaz. Bu nedenle derdi olmayan kişi adam değildir” ifadeleri, insanın olgunlaşması, sınanması ve dünya hayatının bir imtihan yeri olmasıyla doğrudan ilgilidir. Kur’an-ı Kerim’de insanın dert ve sıkıntılarla karşılaşması bir ceza olarak değil, yaratılış gayesi ve olgunlaşma süreci olarak değerlendirilir. Bu bağlamda öne çıkan bazı temel ayetler şunlardır:
- İmtihanın Vurgulanması: Hayattaki dertlerin, zorlukların ve musibetlerin insanı olgunlaştıran birer imtihan aracı olduğu belirtilir.
- “Andolsun ki sizi biraz korku ve açlıkla; mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltmekle sınayacağız. Sabredenleri müjdele.” Bakara/155. ayet)
- İnsanın Zorlukla Yaratılması: İnsanın doğası gereği bu dünyada bir çaba, mücadele ve sıkıntı içinde olduğu ifade edilir.
- “Biz insanı gerçekten bir zahmet ve meşakkat içinde (olup mücadele edecek şekilde) yarattık.” (Beled Suresi 4. Ayet)
- Dert ve Sıkıntıların Kişiyi Olgunlaştırması: İnsanın başına gelen dertlerin, bazen hoşlanmadığı şeylerin ardında hayırlar ve hikmetler olabileceği bildirilir.
- “Olur ki hoşunuza gitmeyen bir şey, sizin için bir hayır olabilir. Ve olur ki sevip arzu ettiğiniz bir şey, sizin için bir şer olabilir. Allah bilir; siz bilmezsiniz.” (Bakara suresi,216. ayet)
Kur’an’da yer alan bu ilkelere göre; sorumluluk sahibi, kendi gelişiminin farkında olan ve manevi olgunluğa (insan-ı kâmil) erişmek isteyen her insanın hayatında bu nedenle bir derdi, davası ve aşması gereken imtihanları bulunur.
Kısacası verilmek istenen temel mesaj şudur: Dert ve tasa; hayatın boş bir koşturmacası değil, aksine insanı olgunlaştıran, duyarlı kılan ve hayata bağlayan en temel unsurdur. Hayatta bir derdi, bir gayreti veya bir hassasiyeti olmayan kişi, sadece biyolojik olarak varlığını sürdüren bir canlı konumundadır. İnsan olmanın ve hayatta bir iz bırakmanın sırrı, insanın dert sahibi olmasında, yani bir şeyleri dert edecek kadar vicdan ve sorumluluk taşımasında gizlidir.
Şemsettin ÖZKAN
02.08.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-Al Bakışı