BİR DELİ IRMAK GİBİ KALBİME AKAN YAR AY IŞIĞIM OL NURUN YAĞSIN ÜSTÜME YAR

(Toplumsal İlişkiler 334)


فَجَعَلْنَاهُنَّ اَبْكَاراًۙ
عُـرُباً اَتْـرَاباًۙ
Onları sürekli bâkireler (ve hep taze gelinler)
 kıldık.” (Vakıa/36)
Öyle ki eşlerine (muhabbet ve ülfetle)
 tutkun,hep (aynı)
 yaşıt 
(mutlu çiftler yaptık).” (Vakıa/37)

Aşk bir uçurumdan düşmek gibidir. Bu yüzden sevgiliye yar denilir” derken, Hz. Mevlana sevgili için herşeyin feda edildiğinden söz der. Yar aslında deniz, göl, ırmak gibi su kıyılarında ya da karada dik yer ve uçurum anlamına gelir. Farsçadan dilimize giren aşık, maşuk, sevgili ve dost gibi anlamlara gelen yar edebiyatımızda geniş yer alır. Fuzuli’nin Gazelinde yar çok güzel anlatılır:

1.Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
  Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mı

1. Sevgilim beni candan usandırdı, kendisi cefadan usanmaz mı? Ahımdan felekler yandı muradımın mumu hâlâ yanmayacak mı? (Arzuma kavuşmayacak mıyım?)

2.Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd ider ihsân
  Niçin kılmaz bana dermân meni bîmâr[ı] sanmaz mı

2. Sevgili, bütün hastalarının (âşıklarının) dertlerine deva bağışlar, fakat bana niçin derman vermez, beni hasta (âşık) sanmaz mı ki?

3.Şeb-i hicrân yanar cânım döker kan çeşm-i giryânım
  Uyarır halkı efgânım kara bahtım uyanmaz mı

3. Ayrılık gecesinden canım yanar, ağlayan gözlerim kan döker; feryatlarım halkı uyandırır. Kara bahtım uyanmaz mı?

4.Gül-i ruhsârına karşu gözümden kanlı akar su
  Habîbüm fasl-ı güldür bu akar sular bulanmaz mı

4. Yanağının gülüne karşı gözümden yaşlar kanlı olarak akar. Sevdiğim! Bu, gül mevsimidir, bu mevsimde akarsular bulanık akmaz mı?

5.Gamım pinhân dutardım ben dediler yâre kıl rûşen
  Desem ol bî-vefâ bilmen inanır mı inanmaz mı

5. Ben gamımı gizli tutuyordum; Sevgiline aç.” dediler. Fakat derdimi söylesem, bilmem o vefasız inanır mı, yoksa inanmaz mı?

6.Değildim ben sana mâil sen ettin aklımı zâil
  Bana ta’n eyleyen gafil seni görgeç utanmaz mı
6. Ben sana düşkün değildim; sen benim aklımı başımdan aldın. Bu halimden dolayı bana dil uzatan gafil, seni görünce, bana hak vererek, söylediğinden utanmayacak mı?

7.Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır
  Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı

7. Fuzuli, aşk yüzünden çılgına dönmüş bir rinttir. Bu yüzden de daima dile düşmüştür. Ona sorun ki, bu ne biçim sevgidir, bu sevgiden usanmayacak mı?

Yar kelimesini bu fakir de beytinde şöyle terennüm eder, kendine özgü, gizemli kelimeleriyle;

Bir deli ırmak gibi kalbime akan yar

Ay ışığım ol, nurun yağsın üstüme yar.

Şemsettin ÖZKAN

01.05.2021 GÜZELYALI

KAYNAKLAR

1-kuran.diyanet.gov.tr

2-kuranmeali.com

3-liseedebiyat.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir