(Toplumsal İlişkiler 3164)
قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلٰى شَاكِلَتِهٖؕ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰى سَبٖيلاً
“De ki: “Herkes kendi şâkilesine (fıtrat halini almış karakter ve tıynetine göre bir düşünce ve) davranış ortaya koyacak (kendi mizaç ve meşrebine göre bir iş yapacak)tır. Bu durumda, kimin haklı ve hayırlı bir yol tuttuğunu en iyi bilen Rabbiniz Teâlâ’dır.” (İsra/84)
“hislerinsesi” adlı sosyal medya kullanıcısı şöyle bir paylaşım yapmış; “aşkı fakire sormuşlar; ‘bir dilim ekmektir’ demiş. Zengine sormuşlar; ‘hevestir, geçer’ demiş. deliye sormuşlar; ‘gözlerime bakıp da, beni deli edeni getirin’ demiş.”
Aşkın tanımı kişiden kişiye değişiyor. Aşkın tanımının kişiden kişiye değişmesinin temel sebebi, bu duygunun evrensel bir tanımının olmaması ve tamamen öznel içsel deneyimlere dayanmasıdır. Aşk algısını şekillendiren en önemli unsurlar şunlardır:
- Kişisel Deneyimler ve Geçmiş: Çocuklukta kurulan bağlar, geçmiş ilişkilerde yaşanan travmalar veya tatminler, bireyin aşka yüklediği anlamı (güven, tutku, özveri) doğrudan etkiler.
- Kültürel Yapı ve Yetişme Tarzı: Bireysel veya toplumsal değerler; aşkın mantıkla mı yoksa duyguyla mı yaşanması gerektiğini belirler.
- Duygusal İhtiyaçlar: İnsanlar kendi eksikliklerini, yalnızlıklarını veya güvende olma arzularını aşkla tamamlama eğilimindedir. Bu durum aşkı birine göre “heyecan” kılarken, diğerine göre “huzur” yapar.
- Karakter ve Bağlanma Stilleri: Güvenli bağlanan biri aşkı “özgürlük” olarak görürken, kaygılı bağlanan biri için “bütünleşme” veya “tutku” anlamına gelebilir.
Hani derler ya “dervişin fikri neyse zikri de odur” diye. İnsan neyle iştigal ediyorsa onunla hemhal olup özdeş hale geliveriyor. Aşka bakış açını da şekillendiriyor bu duygu.
Bana göre aşkın en iyi anlatımını Yunus Emre şu mısralarında söylemiştir.
Aşkın aldı benden beni,
Bana seni gerek seni.
Ben yanarım dünü günü,
Bana seni gerek seni.
Ne varlığa sevinirim,
Ne yokluğa yerinirim.
Aşkın ile avunurum,
Bana seni gerek seni.
Aşkın şarabından içem,
Mecnun olup dağa düşem.
Sensin dermanım ve neşem,
Bana seni gerek seni.
Sofilere sohbet gerek,
Ahilere ahret gerek.
Mecnunlara Leyla gerek,
Bana seni gerek seni.
Eğer beni öldüreler,
Külüm göğe savuralar.
Toprağım anda diyeler,
Bana seni gerek seni.
Cennet cennet dedikleri,
Birkaç köşkle birkaç huri.
İsteyene ver onları,
Bana seni gerek seni.
Yunus’dürür benim adım,
Gün geçtikçe artar odum.
İki cihanda maksudum,
Bana seni gerek seni.
Hasılı aşk, insanın ihtiyacı olan en önemli duygudur. Aşk olmazsa meşk olmaz. Aşkın kaynağı da, Mevla’dır. Diğer aşklar Mevla aşkının yansımalarıdır. Leyla aşkın kendisi olmasa da tecellisidir Mevla aşkının. Leyla aşkı da asla yabana atılacak bir konu değildir.
Şemsettin ÖZKAN
06.09.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-Al Bakışı