(Toplumsal İlişkiler 2045)
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرٖي نَفْسَهُ ابْتِغَٓاءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِؕ وَاللّٰهُ رَؤُ۫فٌ بِالْعِبَادِ
“(Ama) İnsanlardan öylesi de vardır ki, Allah’ın rızasını ara(yıp kazan)mak amacıyla nefsini (hevâsını, dünyalık rahatını ve menfaatini) feda etmekte (zulme ve hıyanete karşı tek başına direnmekte ve her türlü baskı ve barbarlığa göğüs germekte)dir. Allah, kullarına karşı (Raûf) şefkat sahibidir. (Münafık ve menfaatçi tipler ise, dinlerini ve davalarını satıp dünyalık makam ve menfaat elde etmektedirler.)” (Bakara/207)
Avusturyalı nörolog ve psikiyatr Victor Emil Frankl (105-1997) empati ve sempati üzerine bir konuşmasında; “benzer bir durumda aynı şeyi yapıp yapmayacağını, kendine mutlak bir dürüstlükle sormadığın sürece, hiç kimseyi yargılamaman gerekir” derken dürüst olmanın yolunun kendine yapılmamasını istediğin şeyi sen de başkalarına yapmayarak empati yapmayı önerir.
Cahit Zarifoğlu; “birilerinin kalbine iyi gelmeyi öğrenin. Yük olma işini herkes yapıyor zaten” derken, her hâlükârda empati kurabilmeyi, sık sık negatif düşünce bombardımanında kalmamayı, olumlu fikirler üretebilmeyi becerebilmemizin şart olduğunu söyler. Haklıdır üstad iç temizliği konusunda.
Her şeyden önce bu çirkin dünyada insanoğlunun içi kirli, ruhu kirli. Sadece çocuklar konusunda durum biraz farklı. Zira onlar bu çirkin dünyanın pencere önü çiçekleri de ondan. Çocukların dışında bunu becerebilenlerin sayısı beş parmağın beşini geçmeyecek kadar az.
O halde empati nedir? Empati, kişinin diğer insanların ne hissettiğini anlama ve onların açışından bakarak, durumu içselleştirip, kendini o kişinin yerine koymasıdır. Kendini, bir başkasının yerine koymak ve onun hissettiklerini hissetmek, anlamını taşır. Bu durumda kişi, aynı deneyimi yaşıyormuş gibi hissedecektir.
İnsan her şeyden önce kendine karşı dürüst olmalıdır. Birini yargılamaya başlamadan önce; “acaba aynı durumla ben karşılaşsam, ne yaparım?” sorusunu, kendine yöneltmelidir. Tabiri caizse çuvaldızı kendisine, iğneyi başkasına batırmalıdır.
Şemsettin ÖZKAN
31.01.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-suskunduvar.com