(Toplumsal İlişkiler 3211)
وَلَا تَرْكَـنُٓوا اِلَى الَّذٖينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَٓاءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ
“(Hakk davasına ve halkına ekonomik ve ahlâki olarak) Zulmedenlere (asla) eğilim göstermeyin (onları hiçbir şekilde desteklemeyin), yoksa size de ateş dokunur (Allah’ın azabına ve gazabına uğrayıverirsiniz). Sizin Allah’tan başka velileriniz (sahibiniz ve destekçiniz) olmadığına (göre), sonra yardım da edilmezsiniz.” (Hud/113)
Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçi ve akademisyen Ahmet Hamdi Tanpınar; (1901-1962) “haksızlığı her kabul ediş, daha büyüğünü doğurur ” derken zulmün yayılma biçiminin haksızlık karşısında ses çıkarmama, boyun eğme şeklinde örgütlendiğini anlatır. Haksız da sayılmaz.
“Haksızlığı her kabul ediş, daha büyüğünü doğurur” düşüncesi, İslam ahlakında “zulme rıza göstermeme” ve “zalime meyletmeme” prensipleriyle birebir örtüşür.
Kur’an-ı Kerim’de haksızlığa sessiz kalmanın veya boyun eğmenin tehlikesini bildiren temel ayetler şunlardır:
- Hûd Suresi, 113. Ayet:
- “Zulmedenlere asla meyletmeyin [küçük bir eğilim bile göstermeyin]; yoksa size de ateş dokunur. Sizin Allah’tan başka dostlarınız yoktur; sonra yardıma da nail olamazsınız.” Bu ayet, haksızlık yapanlara karşı sessiz kalınmasını, onlara şirin görünülmesini veya onay anlamı taşıyacak bir duruş sergilenmesini yasaklar; aksi halde haksızlığın ve onun cezasının paylaşığı olunacağını vurgular.
- Nisâ Suresi, 148. Ayet:
- “Allah, haksızlığa uğratılan dışında, kötü sözün açıktan söylenilmesinden hoşlanmaz.” İslam alimleri bu ayeti açıklarken, mazlumun hakkını araması, yapılan haksızlığı dile getirmesi ve susmaması gerektiğine ruhsat ve vurgu olarak değerlendirmişlerdir.
- Şûrâ Suresi, 39 ve 41. Ayetler:
- “Bir haksızlığa ve zulme uğradıkları zaman yardımlaşırlar.””Haksızlığa uğradığı için karşılık verenlere [hakkını savunanlara] gelince, onlar aleyhine bir yol tutulamaz.” Bu ayetler de, haksızlığa boyun eğilmemesini, aksine meşru bir şekilde direnilmesi ve yardımlaşılması gerektiğini ortaya koyar.
Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Huzur” romanında geçen “Haksızlığı her kabul ediş, daha büyüğünü doğurur” sözü, tavizlerin adaletsizliği artırdığını, sessiz kalmanın cesaret verdiğini ve hak aramanın önemini anlatır.
Sözün Temel Anlamı ve Etkileri
- Cesaretlendirme: Küçük haksızlıklara boyun eğmek veya ses çıkarmamak, kötülük yapan kişiye veya sisteme daha büyük haksızlıklar yapma cesareti ve gücü verir.
- Taviz ve kaybediş:Gösterilen her sessizlik ve tolerans, bir sonraki aşamada daha temel hakların ve özgürlüklerin kaybedilmesine zemin hazırlar.
- Kardiyo Etkisi: Adaletsizlik kartopu gibi büyür; ilk başta
- durdurulmayan küçük bir yanlış, zamanla kontrol edilemeyen büyük bir yıkıma dönüşür.
Şemsettin ÖZKAN
23.10.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-Vikipedi (alıntı görsel)
4-Al Bakışı