(Toplumsal İlişkiler 3208)
وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَاِنْ اُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَاِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَٓا اِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ
“İçlerinde, beytülmalde, hazinede topladığın sadakaların, gelirlerin dağıtımı ile ilgili sana imalı söz söyleyenler, dil uzatanlar var. Eğer bu gelirlerden onlara pay verirsen hoşnut olurlar. Hazineden onlara bir pay vermezsen, hemen öfkelenirler.” (Tevbe/58) “İmanda birleşenler tarikatta ayrılır Menfaatte birleşenler taksimatta ayrılır Öyle bir an gelir ki sahtekarların tümü Yalanda birleşirken hakikatte ayrılır.”
Abdurrahim Karakoç’a ait bu derin ve anlamlı söz; Tevbe Suresi 58. ayet, Hac Suresi 53. ayet ve Haşr Suresi 14. ayet ile doğrudan ahlaki ve toplumsal bağlamda örtüşmektedir.
Menfaat ve Taksimat İlişkisi
- Tevbe Suresi, 58. Ayet: “Onlardan sadakaların (zekât gelirleri) taksimi hususunda sana dil uzatanlar da var. Şayet bunlardan kendilerine verilmişse hoşnut olurlar, verilmemişse hemen öfkelenirler.”
- Bu ayet, sözdeki “menfaatte birleşenler taksimatta ayrılır” gerçeğini açıklar; çıkarcı kimselerin paylaşıma ve menfaate göre tavır alıp bölündüğünü gösterir.
- Yalanda Birleşme ve Hakikatte Ayrılma
- Hac Suresi, 53. Ayet: “(Allah, şeytanın vesvesesine) kalplerinde hastalık bulunanlar ile kalpleri katı olanlara bir imtihan vesilesi kılmak için izin verir. Hiç şüphe yok ki o zalimler derin bir ayrılık içindedirler.”
- Hakikatten saparak batılda/yalanda bir araya gelenlerin, iş çıkarlara veya imtihana gelince nasıl ayrılığa düştüğünü vurgular.
- Haşr Suresi, 14. Ayet: “Sen onları toplu sanırsın, oysa kalpleri darmadağınıktır. Bu, onların akıl etmeyen bir topluluk olmalarındandır.”
- Sahtecilikte ve çıkarda geçici olarak birlik gibi görünenlerin iç yüzünün aslında dağınık ve hakikatten kopuk olduğunu ifade eder.
Bu derin anlamlı dörtlük; insan ilişkilerinin, birlikteliklerin ve gruplaşmaların temel motivasyonlarını ve son aşamadaki kaçınılmaz ayrışmalarını inceler. Özünde, insanların hangi paydada bir araya geldiklerinin, o birlikteliğin ömrünü ve karakterini belirlediğini anlatır.
Dizelerin Anlam Analizi
- İmanda birleşenler tarikatta ayrılır: En temel değerde (inançta) ortak olan insanlar, detaya inildiğinde veya yaşantı/yol (tarikat/ekol) biçimlerinde farklı yorumlara ve gruplara ayrılabilirler; ancak özdeki bağları baki kalır.
- Menfaatte birleşen taksimatta ayrılır: Çıkar ve dünya malı için bir
- araya gelenlerin dostluğu, o menfaat bölüşüldüğü (taksim edildiği) an biter. Paylaşım kavgaları birliği yok eder.
- Yalanda birleşirken hakikatte ayrılır: Sahtekarlar ve çıkarcılar ortak bir yalan etrafında geçici bir güç birliği kurabilirler; fakat iş gerçeğin (hakikatin) ortaya çıkmasına veya hesap vermeye geldiğinde birbirlerini satarlar ve gerçek niyetleri yüzünden ayrışırlar.
Şemsettin ÖZKAN
20.10.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-Vikipedi (alıntı görsel)
4-Al Bakışı