(Toplumsal İlişkiler 2026)
وَنَفْسٍ وَمَا سَوّٰيهَا Nefse ve ona ‘bir düzen içinde biçim verene’( şems/7)
فَاَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوٰيهَا Sonra ona kötülüğe eğilimini ve takvasını ilham edene.(8)
قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَكّٰيهَا Nefsini arındıran kurtulmuştur. (Şems/9)
وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسّٰيهَاۜ Kendini fenalıklara gömen kimse de ziyana uğramıştır.(10)
İnsan hiç düşmanını dışarıda aramasın. Zira insanın en büyük düşmanı kendi nefsi değil midir? İnsan bu konuda hayret edecekse kendine hayret etsin. Suçu onda bunda değil, kendinde arasın.
Hz. Mevlana o güzel şiirinin bir yerinde; “aşıklarla başa çıkacak gücün yoksa eğer, aşka, öyleyse ne diye hayret ediyorsun etme!” derken özeleştiri yapmamızı önerir. Hz. Pir’in “Etme” şiirinde yer alan bu beytin tamamını şöyle bir hatırlayalım:
Duydum ki bizi bırakmaya azmediyorsun, etme.
Başka bir yar, başka bir dosta meylediyorsun, etme.
Sen yad eller dünyasında ne arıyorsun yabancı?
Hangi hasta gönüllüyü kastediyorsun, etme.
Çalma bizi, bizden bizi, gitme o ellere doğru.
Çalınmış başkalarına nazar ediyorsun, etme.
Ey ay, felek harab olmuş, altüst olmuş senin için…
Bizi öyle harab, öyle altüst ediyorsun, etme.
Ey, makamı var ve yokun üzerinde olan kişi,
Sen varlık sahasını öyle terk ediyorsun, etme.
Sen yüz çevirecek olsan, ay kapkara olur gamdan.
Ayın da evini yıkmayı kastediyorsun, etme.
Bizim dudağımız kurur sen kuruyacak olsan.
Gözlerimizi öyle yaş dolu ediyorsun, etme.
Aşıklarla başa çıkacak gücün yoksa eğer;
Aşka öyleyse ne diye hayret ediyorsun, etme.
Ey, cennetin cehennemin elinde oldugu kişi,
Bize cenneti öyle cehennem ediyorsun, etme.
Şekerliğinin içinde zehir zarar vermez bize,
O zehiri o şekerle sen bir ediyorsun, etme.
Bizi sevindiriyorsun, huzurumuz kaçar öyle.
Huzurumu bozuyorsun, sen mahvediyorsun, etme.
Harama bulaşan gözüm, güzelliğinin hırsızı.
Ey hırsızlığa da değen hırsızlık ediyorsun, etme.
İsyan et ey arkadaşım, söz söyleyecek an değil.
Aşkın baygınlığıyla ne meşk ediyorsun, etme.
Hz. Mevlana’nın; “insaf et! Aşk güzel bir iştir. Aşkın bozulması insanlardaki tabiatın bozuk oluşundandır. Sen kendi şehvetine aşk adını takmışsın. Halbuki şehvetten kurtulup aşka ulaşabilmek için yol çok çok uzundur” sözü sanırım aşk kelimesini yanlış anlayıp yorumlayanlara ders niteliğindedir.
Şemsettin ÖZKAN
12.01.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-antoloji.com
5-suskunduvar.com