(Toplumsal İlişkiler 3112)
وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ اِذَا حَسَدَ
“Ve kıskançlığının etkileri ortaya çıkmaya başladığı zaman, kıskancın şerrinden Allah’a sığınırım. Kin, haset, kıskançlık, çekememezlik gibi her türlü ahlâki zaaflara düşmekten ve böyle kimselerin şerrine uğramaktan O’na sığınırım.” (Felak/5)
Şu insanlar hakkında fesatlık, hasetlik yapmak ne kötü, ne kötü. Başkasında var olan nimetleri kıskanmak, bu yüzden çekememezlik hastalığına yakalanmak, onların mutsuzluğunu isterken mutsuzluğa düçar olan bedbahtlar kadar bu dünyada kötü bir insan var mıdır acep?
Sadi Şirazi’ye; “bedbaht kimdir?” diye sormuşlar. “Mutluluğunu insanların mutsuzluğunda arayandır” demiş. Ne kadar güzel bir cevap değil mi? Mutluluğu mutsuzlukta aramak da neyin nesi öyle? Halbuki mutluluk başkalarına iyilik yapınca olur benim bildiğim.
Sadi Şirazi’nin bu sözü, başkalarının acıları, başarısızlıkları veya kayıpları üzerinden kendine çıkar sağlayan, bundan zevk alan veya egosunu besleyen bencil insanı tanımlar. Gerçek mutluluğun empati ve paylaşımla değil, kötülük ve başkasının mutsuzluğu üzerine kurulmasının en büyük bedbahtlık (mutsuzluk) olduğunu vurgular.
- Bencillik ve Kötülük: Kendi huzurunu başkasının huzursuzluğuna bağlayan kişi, ahlaki çöküş içindedir.
- Empati Yoksunluğu: Başkasının dertlenmesinden keyif almak, insanlıktan çıkmayı ifade eder.
- Kalıcı Mutsuzluk: Şirazi’ye göre bu davranış, kişinin kendi ruhunu zehirlediği için nihai mutsuzluktur. Kısacası, kötülükle kurulan mutluluk geçicidir ve gerçek bedbahtlık, insanlara zarar vererek mutlu olmaya çalışmaktır.
Sözün Temel Anlamı ve Mesajları:
- Empati ve İnsanlık: Gerçekten mutlu bir insan, çevresindeki insanların da mutlu olmasından huzur duyar. Başkasının acısını kendi kazancı gören kişi, insanlıktan uzaklaşmıştır.
- Kötü Niyet ve Çıkarcılık: Kendi çıkarları için başkalarına zarar veren, insanların dertlerinden, başarısızlıklarından veya dertlerinden menfaat sağlayanlar en bedbaht (mutsuz/kötü) kişilerdir.
- Manevi Düşüş: Bu söz, insanların birbirlerinin kuyusunu kazdığı, rekabetin hırs ve hasetle yapıldığı ortamlarda huzur olmayacağını, bu durumun kişiyi en büyük mutsuzluğa sürükleyeceğini anlatır. Özetle, Sadi Şirazi, huzuru ve mutluluğu başkalarının acılarında arayanların kendi ruhlarını körelten zavallılar olduğunu belirtmektedir.
Şemsettin ÖZKAN
16.07.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-Al Bakışı