(Toplumsal İlişkiler 3226)
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرٖينَ
“Andolsun, Biz sizi; biraz korkuyla (doğal ve sosyal afetler ve düşman saldırılarıyla), açlık (ve kıtlıkla) ve bir parça da mallardan, canlardan ve semerat (ürün ve evlatlar)dan noksanlaştırmakla (hastalık ve sakatlıkla) imtihan edeceğiz. (Tedbirli ve temkinli hareket ederek) Sabır (sükûnet ve teslimiyet) gösterenleri müjdele (ki, sadece onlar sevaba ve başarıya erişeceklerdir).” (Bakara/155)
Acar Baltaş’ın; “sevmiyorsa yapmasın, istemiyorsa yapmasın, diye yetiştirdiğimiz çocuklar, ilerde herhangi bir zorlanmaya gelmiyor. Bu hayat, konfor alanının dışına çıkmadan, insanlara ödül sunmaz. Konfor alanının dışına çıkmadan sunulan ödüller zehirlidir” sözü, çocuklarımızı yetiştirmede yaptığımız hataları anlatmak bakımından, fevkalade önemlidir. Kendi ellerimizle, çocuklarımızı hayatın acemisi mi yapıyoruz acaba?
Hayatın ve imtihanın zorluklarına göğüs germeyi, nefsin rahatını (konfor alanını) terk etmeyi ve gerçek mükâfatın ancak çaba ile elde edileceğini vurgulayan bu düşünce, Kur’an-ı Kerim’deki emek, sabır ve imtihan eksenli ayetlerle birebir örtüşmektedir. Kolay elde edilen ve insanı tembelliğe/azgınlığa sürükleyen dünya menfaati ise Kur’an’da “aldatıcı geçimlik” olarak nitelendirilir.
Zorluk, Emek ve Gayret (Konfor Alanından Çıkış)
- İnşirah Suresi, 5-6. Ayetler: “Şüphesiz her güçlükle beraber bir kolaylık vardır. Gerçekten, her güçlükle beraber bir kolaylık vardır.”
- Kolaylığa ve feraha ulaşmak, konforun içinde kalmakla değil; zorluk göğüslemek ve sıkıntının üzerine gitmekle mümkündür.
- Necm Suresi, 39. Ayet: “Bilsin ki insan için kendi çalışmasından başka bir şey yoktur.”
- Hayatta hakiki bir ödül veya karşılık, ancak kişinin konforunu bozup ortaya koyduğu iradi gayretin sonucudur.
- Beled Suresi, 11. Ayet:”Fakat o, sarp yokuşu aşamadı.”
- İnsanın erdeme, başarıya ve kurtuluşa ulaşması kolay ve düz bir yoldan değil, zahmetli bir “sarp yokuşu” tırmanma mücadelesiyle gerçekleşir.
- Tevbe Suresi, 120. Ayet: “Onların, Allah yolunda bir susuzluk, bir yorgunluk ve bir açlık çekmeleri, kafirleri öfkelendirecek bir yere ayak basmaları ve düşmana karşı bir başarı kazanmaları yoktur ki karşılığında kendilerine salih bir amel yazılmış olmasın.”
- İmtihan ve Sabrın Mükâfatı (Gerçek Ödül)
- Bakara Suresi, 155. Ayet: “Andolsun ki sizi biraz korku ve açlık, biraz da mallardan, canlardan ve ürünlerden yana eksiltme ile imtihan edeceğiz. Sabredenleri müjdele.”
- Zümer Suresi, 10. Ayet: “De ki: Ey inanan kullarım! Rabbinize karşı gelmekten sakının. Bu dünyada iyilik yapanlara iyilik vardır. Allah’ın yeryüzü geniştir. Yalnız sabredenlere, mükâfatları hesapsız olarak ödenir.”
- Ankebut Suresi, 6. Ayet: “Kim cihad ederse, ancak kendi nefsi için cihad etmiş olur. Şüphesiz Allah, alemlerden münezzehtir (hiç kimseye ihtiyacı yoktur).”
- Kolay ve Zehirli Olan Dünya Konforu ( Aldatıcı Ödüller)
- Al-i İmrân Suresi, 185. Ayet: “Her can ölümü tadacaktır. Kıyamet günü ecirleriniz ancak tam olarak ödenecektir. Kim cehennemden uzaklaştırılıp cennete sokulursa, gerçekten kurtuluşa ermiştir. Dünya hayatı, aldatıcı metadan (geçimlikten) başka bir şey değildir.”
- Hadid Suresi, 20. Ayet: “Bilin ki, dünya hayatı ancak bir oyun, bir eğlence, bir süs, aranızda bir övünme ve mal, evlat çoğaltma yarışından ibarettir… Dünya hayatı aldatıcı bir geçimlikten başka bir şey değildir.”
Hayatın ancak bir çaba, imtihan ve konfor alanından çıkışla (zorlukla) bir değer kazanacağını, bedelsiz veya haksız kazanımların (zehirli ödüllerin) insanı ruhen ve ahlaken çürüteceğini vurgulayan bu felsefi yaklaşım, Kur’an-ı Kerim’deki emek, sabır ve imtihan ilkeleriyle birebir örtüşür.
Haksız ve Kolay Kazançların / “Zehirli Ödüllerin” Sonucu
- Taha Suresi, 131. Ayet: “Gözlerini, kendilerini sınamak için onlardan bir kesime verdiğimiz dünya hayatının çekici zevklerine dikme! Rabbinin rızkı daha hayırlı ve daha süreklidir.”
- Emeksiz, zahmetsiz ve haksız yere sunulan dünyevi imkânlar ve cazibeler (zehirli ödüller), insanı imtihan eden geçici birer aldatmacadır.
- Fecr Suresi, 15-16. Ayetler:
- “İnsan var ya, Rabbi kendisini imtihan edip de ona ikramda bulunduğunda ve bol nimet verdiğinde, ‘Rabbim bana ikram etti’ der. Ama onu imtihan edip rızkını daralttığında ise, ‘Rabbim bana hor baktı, haksızlık etti’ der.”
- İnsanın her konforu ve lütfu hak edilmiş bir ödül sanması, hayatın gerçek imtihan dinamiklerini ve zoru başarma bilincini atlaması anlamına gelir.
Bu söz, gerçek ve kalıcı başarının ancak risk almak, zorluklarla yüzleşmek ve kişisel sınırları zorlamakla mümkün olduğunu anlatır. Emek harcamadan, korkularla yüzleşmeden ve rahatlığı bozmadan elde edilen kolay kazançlar ise genellikle insana zarar verir.
Konfor Alanı ve Gerçek Başarı
- Rahatlık büyümez: İnsan sürekli aynı yerde kalırsa yeni şeyler öğrenemez.
- Mücadele güçlendirir: Zorlukları aşmak karakteri ve yetenekleri geliştirir.
- Değer bilme: Sadece çalışarak ve ter dökerek kazanılan başarıların gerçek bir değeri olur.
- Zehirli Ödüller Neden Tehlikelidir?
- Bedeli ağır olur: Emek verilmeden sunulan her kolaylığın arkasında genelde gizli bir maliyet veya tuzak vardır.
- Kalıcı değildir: Hızlı ve zahmetsiz gelen başarılar çabuk kaybedilir.
- Kişiyi zayıflatır: Mücadele etmeyi öğrenmeyen insan, ilk gerçek zorlukta pes eder ve kendine güvenini yitirir.
Şemsettin ÖZKAN
07.11.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-acarbaltaş.com (alıntı görsel)
4-Al Bakışı