(Toplumsal İlişkiler 3191)
ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِي النَّاسِ لِيُذٖيقَهُمْ بَعْضَ الَّذٖي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
“İnsanların kendi ellerinin kazandığı (tahribat ve talanlarının yol açmasıyla, doğal ve sosyal yapıyı bozmaları) dolayısıyla, karada ve denizde (nice) fesat (bozulma) ortaya çıktı (çıkacaktır). Umulur ki, (fesatlık ve fırsatçılık yapıp doğayı tahribattan) dönerler diye (Allah) onlara yaptıklarının bir kısmını (felaket ve musibet olarak) kendilerine tattırmaktadır.” (Rum/41)
Yıldız çekirdek sentezi, Kozmik evrenin keşfi gibi konularda çalışmalar yapan Astro fizikçi, akademisyen Hubert Reeves; (1932-2023) “doğayla savaş halindeyiz, eğer kazanırsak kaybedeceğiz” derken, insanı acımasızca eleştirir aslında. Çünkü doğayı insandan başkası tahrip etmiyor. Yerden göğe kadar haklıdır.
Bu sözüyle o, insanın tabiatı tahrip ederek kurduğu egemenliğin kendi sonunu getireceğini vurgular. Bu yaklaşımı destekleyen temel ayetler şunlardır: Rûm Suresi 41. ayet, A‘râf Suresi 56. ayet ve Bakara Suresi 205. ayet.
Çevre ve Denge Bozulmasıyla İlgili Ayetler
- Rûm Suresi, 41. Ayet:
- “İnsanların kendi elleriyle yapıp ettikleri yüzünden karada ve denizde düzen bozuldu; böylece Allah -dönüş yapsınlar diye- işlediklerinin bir kısmını onlara tattırıyor.”
- İnsanın doğaya karşı açtığı savaşın ve tahribatın yine insanın kendi yaşam alanını (iklimi, eko sistemi, denizleri) nasıl yok ettiğini bu ayet açıkça belirtir.
- Arâf Suresi, 56. Ayet:
- “Yeryüzü düzene konduktan sonra orada fitne fesat çıkarıp bozgunculuk yapmayın. Azabından korkarak ve rahmetini umarak O’na dua edin. Hiç şüphesiz Allah’ın rahmeti, iyilik edenlere pek yakındır.”
- Dünyadaki kusursuz ekolojik ve ilahi dengenin (mizan) insan eliyle bozulmamasını bu ayette emredilir.
- Bakara Suresi, 205. Ayet:
- “İş başına geçti mi yeryüzünde bozgunculuk çıkarmaya, ekinleri ve nesilleri yok etmeye çalışır. Allah bozgunculuğu sevmez.”
- Doğanın temel direği olan tarımın, yeşilin (ekinlerin) ve geleceğin (nesillerin) insan hırsıyla katledilmesi bu ayette acımasızca eleştirilir.
İnsanın doğayı alt etme ve onu kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirme çabasının aslında kendi sonunu hazırladığını anlatır. Doğaya karşı yürütülen bu “savaşı” insan kazanır ve doğayı tamamen yok edip kontrol altına alırsa, yaşam için gerekli olan temel kaynakları da tüketerek hayatta kalma şansını yitirecektir.
Sözün Temel Anlamı
- İnsanın Yanılgısı: İnsanlık doğayı ayrı bir düşman veya rakip olarak görür.
- Yıkım Zaferi: Doğayı yenmek (ormanları yok etmek, suyu tüketmek, havayı kirletmek), insanın kendi yaşam alanını yok etmesi demektir.
- Paradoks: Bu savaşta galip gelen taraf insan olursa, zaferin bedeli tüm canlılarla birlikte insanın da yok olmasıdır. Neden Kaybedeceğiz?
- Yaşam Desteği: Doğa temiz hava, su ve toprak sunar. Bunlar bittiğinde insan yaşayamaz.
- Geri Dönüşsüz Zarar: Doğal dengenin bozulması iklim krizine ve kıtlığa yol açar.
Şemsettin ÖZKAN
03.10.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-Al Bakışı