(Toplumsal İlişkiler 3189)
لِلْفُقَـرَٓاءِ الَّذٖينَ اُحْصِرُوا فٖي سَبٖيلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطٖيعُونَ ضَـرْباً فِي الْاَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَٓاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسٖيمٰيهُمْ لَا يَسْـَٔلُونَ النَّاسَ اِلْحَافاً وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلٖيمٌ
“(Sadakalar) kendilerini Allah yoluna adayan, yeryüzünde dolaşmaya güç yetiremeyen fakirler içindir. İffetlerinden dolayı (dilenmedikleri için), bilmeyen onları zengin sanır. Sen onları yüzlerinden tanırsın. İnsanlardan arsızca (bir şey) istemezler. Siz hayır olarak ne verirseniz, şüphesiz Allah onu bilir.” (Bakara/273)
Allah aşkıyla kendinden geçtiği bir anda “Ene’l Hak” demesi yani tasavvufi anlayışının merkezine Allah’tan başka bir varlık görmeme (vahdet-i şuhud) anlayışını yerleştiren ve bu söz üzerine işkence ile idam edilen Hallac-ı Mansur’un; “cehennemi mahşerde aramayın, onu kimsenin sizi anlamadığı yerde bulacaksınız” sözünü şimdi nasıl anlamalı?
İnsan için en zor an belki de kendini anlamayanlar arasında kalmasıdır desek sanırım yanılmış olmayız. Kişi sorununu karşısındakine bir türlü anlatamıyor, ya da ısrarla anlaşılmıyorsa problemler daha da katmerlenerek artacak ve sonunda susmayı tercih edecektir. Bu durum insanın en zavallı halidir. Ama ben insanları anlamıyorsam durum çok ciddi.
Dünyada ne istiyorsun? Deseler hiç düşünmeden “anlaşılmak istiyorum derim” diyen Sabahattin Ali de, aynı yaraya parmak basar. Ya “dünyada anlaşılmamak gibi zor ve ağır bir durum yoktur” diyen Emile Zola’ya ne demeli?
İnsanoğlunun enteresan sorunlarından biri de ‘hayatta anlaşılamamaktır’ desek, yalan olmaz. İnsan bazen hayatının kavgayla geçip gitmesinden aşırı derecede yorulur. Sadece istediği anlaşılmaktır. Yeter ki önüne kendisini anlayan biri çıksın. Ama onu da bulamaz çoğu zaman yalnızları oynar.
George Orwell’in; “insan sevilmekten çok anlaşılmayı istiyordu belki de” sözü enterasan değil mi? Evet sevilmeyi, sevmeyi istemiyor değil insanoğlu, lakin anlaşılmayı daha çok istiyor gibime geliyor sanki. Ama anlaşılmanın olabilmesi için karşısında halden anlayan birine ihtiyaç var. Halden anlayabilmek için de karşıdakini öylece sevmek gerek.
Çünkü sevgi, merhamet, şefkat insan gibi tüm canlılara verilen en önemli meziyet. Sevgi ve anlamaya çalışmayı paralel değerlendirilmesi gereken iki konu. Hallac-ı Mansur’u da kaç kişi anlamaya çalışmış ki? Gerçekten o ben Tanrıyım mı diyor? Anlaşılmayan herkes cehenneme düşmüş demektir.
Şemsettin ÖZKAN
01.10.2026 İNEGÖL
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-suskunduvar.com