(Toplumsal İlişkiler 3227)
هَلْ جَزَٓاءُ الْاِحْسَانِ اِلَّا الْاِحْسَانُ
“İyilik ve ihsanın karşılığı da (hem dünyada hem ahirette) yine iyilik ve güzellikten başkası mıdır? (Her insan ancak ettiklerini bulacak ve ektiklerini biçmiş olacaktır.)” (Rahman/60)
“Ben seni kötüleyemem. Çiçekli bir yol vardı, yürüdüm derim. Ayaklarıma diken battı, ama her ormanda olur öyle şeyler derim.” Şu sözün inceliğine bakın.
Cahit Zarifoğlu’na atfedilen bu söz; vefa, yaşanılan güzel anıların hatırasına sadakat, gelip geçen zorlukları (dikenleri) olgunlukla ve kader bilinciyle karşılayıp büyütmeme erdemini ifade eder. Bu zarif ve bağışlayıcı yaklaşım, Kur’an-ı Kerim’deki ihsan,vefa, sabır ve insana yakışan güzel ahlak ilkeleriyle doğrudan örtüşür.
Vefa ve Güzelliği Unutmama (İhsan ve Nankörlük Etmeme)
- Bakara Suresi, 237. Ayet: “…Aranızdaki fazileti (güzelliği, iyiliği) unutmayın.”
- Bu söz, yaşanan bir yolda (ilişkide veya hayatta) çekilen sıkıntılara rağmen baştaki güzellikleri ve “çiçekli yolu” unutmamak, vefalı davranmak gerektiği fikrini destekler.
- Rahman Suresi, 60. Ayet: “İyiliğin karşılığı, ancak iyiliktir.”
- İnsanın gördüğü ilk güzelliği veya yaşanmışlığı sonradan gelen zorluklar yüzünden tamamen silip atmaması, kötülükle karşılık vermemesi ahlaki bir duruştur.
- Zorlukları ve İmtihanları Olgunlukla Karşılama (“Her ormanda olur öyle şeyler” / Sabır)
- Bakara Suresi, 155. Ayet: “Andolsun ki sizi biraz korku ve açlık; ve bir parça da mallardan, canlardan ve semerattan(ürün ve evlatlardan) eksiltme (imkânsızlık) ile sınayacağız. Sabredenleri müjdele.”
- Hayat yolunda ayağa diken batması, insan olmanın ve dünya hayatının doğasındaki imtihanların bir karşılığıdır. “Her ormanda diken olur” demek, hayatın fıtratındaki zorlukları kabullenmek ve isyan etmemektir.
- İnşirah Suresi, 5-6. Ayetler: “Şüphesiz her güçlükle beraber bir kolaylık vardır. Gerçekten, her güçlükle beraber bir kolaylık vardır.”
- Dikenlerin batması geçici bir zorluktur; çilelerin hayatın olağan akışında birer parça olduğunu, her yolculukta bu tür yokuşların bulunabileceğini idrak etmeyi sağlar.
- Kimseye Haksızlık Etmemek ve Dili Korumak (Öfkeyle Kötülememek)
- Hucurat Suresi, 11. Ayet: “Ey inananlar! Bir topluluk bir diğer topluluğu alaya almasın… Birbirinizi karalamayın, birbirinize kötü lakaplar takmayın…”
- İlişki bittiğinde veya yollar ayrıldığında karşı tarafı hınçla ve öfkeyle kötülememek, kusurlarını yaymamak; aksine insan onurunu ve geçmişin hatırını korumak İslami ahlakının öngördüğü nezakettendir.
Bu söz, biten bir ilişki veya yaşanan acı bir hayal kırıklığı ardından karşıdaki kişiyi suçlamamak, aksine yaşanan güzel anılara ve olgunluğa odaklanmak demektir. Kişi, sevdiği insana duyduğu saygı yüzünden onun hatalarını yabana atar, çekilen acıları ise hayatın olağan bir parçası kabul eder.
Sözün Anlam Katmanları
- Çiçekli yol: Yaşanan ilişkinin, sevginin ve geçmişin en güzel, mutlu ve umut dolu anlarını simgeler.
- Ayaklara diken batması: Beraber yürünen yolda veya ilişkinin ilerleyen safhalarında karşılaşılan kırgınlıkları, üzüntüleri ve acıları ifade eder.
- Her ormanda olur öyle şeyler: Hayatın doğasında kusursuzluk olmadığını, her güzel şeyin içinde bir zorluk veya zarar barındırabileceğini belirten bir kabulleniş ve olgunluk halidir.
Şemsettin ÖZKAN
08.11.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-Al Bakışı