(Toplumsal İlişkiler 3147)
يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَاُنْثٰى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوباً وَقَـبَٓائِلَ لِتَعَارَفُوا اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰيكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَلٖيمٌ خَبٖيرٌ
“Ey insanlar, gerçekten Biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık (Hz. Adem’le Hz. Havva’dan türetip çoğalttık). Ve birbirinizle (kolaylıkla) tanışmanız (ve farklı yetenek ve faziletlerinizden yararlanmanız) için sizi (değişik) kavimler ve kabileler (şeklinde) kıldık. Şüphesiz, Allah katında sizin en üstün olanınız (kerim ve değerli sayılanınız,ırk ya da soyca değil) takvaca (kötülükten sakınma, iyilikte yarışma konusunda) en ileride bulunanlarınızdır. Şüphesiz Allah (her şeyi hakkıyla) Bilendir, Habir’dir.” (Hucurat/13)
“Yeryüzünde nice bilinmeyenler vardır ki, gökyüzünde şöhret sahibidirler” ifadesi, Hz. Ömer’e (r.a.) atfedilen hikmetli ve meşhur bir sözdür. Sözün temel mesajı; insanların dünyadaki makamlarına, şöhretlerine veya fiziksel görünüşlerine değil; ihlaslarına, takvalarına ve Allah katındaki değerlerine işaret eder. Bu mana doğrudan pek çok ayet ve hadisle desteklenir:
- İhlasın ve Gizli Amellerin Değeriİnsanlar tarafından bilinmeyen ya da önemsenmeyen salih amellerin Allah katında ne kadar kıymetli olduğunu vurgulayan temel ayetlerden biridir:
“De ki: ‘İçinizdekini gizleseniz de, açığa vursanız da Allah onu bilir. Göklerde olanları da, yerde olanları da bilir. Allah her şeye hakkıyla gücendir.'” (Âl-i İmrân Suresi, 29. Ayet)
- Dünyevi Şöhretin Ölçü olmamasıKişinin insanlar arasında tanınmamasının veya gösterişten uzak yaşamasının bir kayıp olmadığı, asıl üstünlüğün kalpteki takvada olduğu şu ayetle belirtilir:
“Ey insanlar! Şüphesiz biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık. Tanışmanız için sizi milletlere ve kabilelere ayırdık. Allah katında en üstününüz, takvası (Allah’ın emirlerine duyarlılığı) en çok olanınızdır…” (Hucurât Suresi, 13. Ayet)
- Hakiki Değerin Yalnızca Allah Katında BilinmesiDünyada insanların teveccühünü kazanmamış olsa dahi, iyilikleri ve amelleriyle melekler katında bilinen kullar için şu ayetler örnek gösterilebilir:
“Onlar, bollukta da darlıkta da Allah yolunda harcarlar, öfkelerini yenerler, insanları affederler. Allah iyilik edenleri sever.” (Âl-i İmrân Suresi, 134. Ayet)
- Yeryüzündeki İsimsiz Ayetler (Kainatın Mesajı)Görünenin ötesindeki hakikati görmek, dünyadaki sıradan olaylar ve kişilerde saklı güzellikleri fark etmek üzerine Yusuf Suresi 105. ayet de bu sözle anlamdaş bir derinlik taşır:
“Göklerde ve yerde nice deliller (ayetler) vardır ki, onlar bu delillerden yüz çevirerek geçip giderler.” (Yûsuf Suresi, 105. Ayet)
Sözü tamamlayan en güzel Nebevi ölçü ise sevgili Peygamberimizin (s.a.v.) şu hadis-i şerifidir:
“Allah sizin suretlerinize ve mallarınıza bakmaz, ancak kalplerinize ve amellerinize bakar.” (Müslim, Birr, 34)
Bu derin ve etkileyici söz, dünyevi şöhret ile manevi değerin birbirinden farklı olduğunu vurgulayan sembolik bir ifadedir. Sözün temel anlamları şu şekilde özetlenebilir:
- İhlas ve Gizlilik: Yeryüzünde gösterişten uzak, sessiz ve mütevazı bir hayat yaşayan, makam, mevki veya zenginlik peşinde koşmayan insanlar vardır.
- İlahi Kabul: Bu kişilerin yaptıkları güzel işler ve samimi niyetler insanlar tarafından bilinmese de Allah katında çok değerlidir. Gökyüzü (melekler ve İlahi kat) tarafından tanınır ve yüceltilirler.
- Dünyanın Aldatmacası: İnsanların alkışladığı, şöhretli sandığı kişilerin birçoğu gerçekte manevi bir karşılığa sahip olmayabilir. Asıl önemli olanın insanların gözü değil, Hakk’ın rızası olduğu mesajını verir.
Tasavvufta ve İslami ahlakta da sıkça işlenen bu düşünce, insanın popülariteye değil, samimiyete odaklanması gerektiğini hatırlatır. Bu söz, manevi derinlik ve tasavvufi düşünceler üzerine konuşulan sohbetlerde sıklıkla karşınıza çıkabilir.
Şemsettin ÖZKAN
20.08.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-Al Bakışı