(Toplumsal İlişkiler 3206)
اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاٖيتَٓائِ۬ ذِي الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَٓاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِۚ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
Şüphesiz Allah, adaleti (hâkim kılmayı ve uygulamayı), ihsanı (görevini tastamam yapmayı ve iyilik ehli olmayı), yakınlara (ihtiyaçlarını karşılayacak oranda) bağışta bulunup bakmayı emreder; çirkin hayâsızlıktan, (fahşadan) kötülük ve fenalıklardan, azgınlık ve zorbalıklardan (ise yasaklayıp) sakındırır. Umulur ki öğüt alıp düşünürsünüz diye size öğüt vermektedir.” (Nahl/90)
Almanya doğumlu Amerikalı ünlü psikanalist sosyolog ve filozof Erich Fromm; (1900-1980) der ki; “adaletin olmadığı yerde ruh sağlığı da bozulur. Çünkü adaletsizlik, insanın iç huzurunu kemiren bir zehirdir.” (Özgürlükten Kaçış, s.45)
Adaletsizliğin insanın iç huzurunu bozduğu ve ruhsal dengesini sarstığı gerçeği, Kur’an-ı Kerim’de adalet kavramının emredilmesi ve zulmün (adaletsizliğin) yasaklanması ekseninde işlenmiştir. Bu konuya doğrudan ışık tutan temel ayetler Nahl Suresi 90. ayet, Maide Suresi 8. ayet ve En’am Suresi 152. ayettir. Bu ayetlerde adaletin hem toplumsal düzeni koruduğunu hem de insanın ruhsal/manevi huzurunun temeli olduğu anlatılır.
Adalet ve İç Huzur Bağlantısı Kur’an’da Nasıl Geçer?
- Nahl Suresi, 90. Ayet: “Şüphesiz Allah, adaleti, iyilik yapmayı, yakınlara yardım etmeyi emreder; hayâsızlığı, fenalık ve azgınlığı da yasaklar. O düşünüp tutasınız diye size öğüt veriyor.”
- Bu ayette adaletin bireysel ve toplumsal hayatın temeli olduğu, aksi davranışların ise ruhu ve toplumu zehirleyen birer azgınlık olduğu anlatılır.
- Mâide Suresi, 8. Ayet: “Ey imân edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun. Bir topluluğa duyduğunuz kin, sizi adaletsizliğe yöneltmesin. Adil olun; çünkü o, takvaya (Allah’a karşı gelmekten sakınmaya ve kalbi arındırmaya) daha yakındır.”
- Burada da adaletin, insanın kalbini ve vicdanını koruyan bir kalkan olduğu vurgulanır.
- En’âm Suresi, 152. Ayet: “Bir şey söylediğinizde, akrabanız aleyhine de olsa adaletli olun.”
- İnsanın kendi çıkarına veya duygularına ters düşse bile adil kalmasının ruhsal bütünlük ve vicdani rahatlık için şart olduğunu bu ayet belirtir bize.
Bu söz, adaletin sadece yasalarla ilgili olmadığını, insanın akıl ve ruh sağlığı için de su ve ekmek kadar gerekli olduğunu anlatır.
Güven ve Belirsizlik
- Güvenin yitmesi: Adalet yoksa yarın ne olacağını bilemeyiz.
- Sürekli korku: İnsan güvende hissetmediği için hep tedirgin yaşar.
- Çaresizlik: Haklı hakkını alamazsa derin bir çaresizlik başlar.
- İç Huzursuzluk
- Öfke ve acı: Haksızlığa uğramak insanda büyük bir öfke yaratır.
- Zehir etkisi: Bu öfke ve kırgınlık insanın içini yavaş yavaş yer.
- Mutsuzluk: Huzuru kalmayan insan gülemez ve rahat uyuyamaz.
Şemsettin ÖZKAN
18.10.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-Al Bakışı