(Toplumsal İlişkiler 3205)
قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذٖينَ اَسْرَفُوا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِؕ اِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمٖيعاً اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحٖيمُ
“(Tarafımdan onlara) De ki: “Ey kendi aleyhlerinde olmak üzere nefislerini israfa uğratan (günahlara dalan, yararsız ve ucuz kahramanlıklara kalkışan ve ölçüyü taşıran) kullarım! (Siz yine de) Allah’ın rahmetinden umut kesmeyin. Şüphesiz Allah, (dilerse ve layık görürse) bütün günahları (ve suçları) Yarlığayıcıdır. Çünkü O, Bağışlayandır, Esirgeyip Acıyandır.” (Zümer/53)
Türk hekim, psikiyatr ve nöropsikolog Üsküdar Üniversitesi kurucu rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan (1952 Merzifon Amasya) der ki; “insan beyni, belirsizliği, tehdit olarak algılar ve karamsarlığa sürüklenir. Ancak bizim en büyük düşmanımız, umutsuzluktur” derken, ümitsiz olmanın insana yaşatacağı travmaları eni konu anlatır.
Karamsarlık ve umutsuzluğa karşı direnmeyi emreden, Kur’an-ı Kerim’de ümit var olmaya ve rahmete çağrı yapan temel ayetler Zümer Suresi 53. ayet, Yusuf Suresi 87. ayet İnşirah Suresi 5-6. ayetler ve Hicr Suresi 56. ayette yer alır.
Umutsuzluğa Karşı Ayetler
- Zümer Suresi, 53. Ayet: De ki: “Ey kendi nefisleri aleyhine haddi aşan kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin! Çünkü Allah bütün günahları bağışlar. Şüphesiz ki O, çok bağışlayan, çok merhamet edendir.”
- Yusuf Suresi, 87. Ayet: “Ey oğullarım! Gidin Yûsuf’u ve kardeşini araştırın. Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Çünkü kâfirler topluluğundan başkası Allah’ın rahmetinden ümidini kesmez.”
- Hicr Suresi, 56. Ayet: “(İbrahim) Dedi ki: ‘Sapıklardan başka kim Rabbinin rahmetinden ümit keser?”
* İnşirah Suresi, 5-6. Ayetler: “Şüphesiz her zorlukla beraber bir kolaylık vardır. Evet, her zorlukla beraber bir kolaylık vardır.”
Belirsizliğin yarattığı darlığa karşı insana ferahlık veren kural budur. Umudu, ümitvar olmayı insana öğreten yüce Yaratan’dır her şeyden önce. Hiçbir zaman kulundan kendi rahmetinden ümit kesmemeyi öğretir. İnsan Allah’tan ümit kesmemeyi isterken, O’na dua ederken bir patron gibi, yüksek bir makamda olan gibi değil de Allah’a kul olan aciz bir varlık gibi, efendi gibi değil de köle gibi istemelidir.
Bu söz, beynin hayatta kalmak için bilinmeyenden korktuğunu, ancak asıl tehlikenin umudu kaybetmek olduğunu anlatır. Belirsizlik geçici bir kaygıyken, umutsuzluk insanın eylem geçmesini engelleyen ve ruhu felç eden kalıcı bir durumdur.
Beynin Belirsizlik Tepkisi
- Evrimsel Korku: Beyin güvende olmak ister. Yarının ne getireceğini bilmediği zaman, bunu bir tehlike gibi görür.
- Kötü Senaryo: Bilinmeyen boşlukları zihnimiz genelde en kötü fikirlerle doldurur.
- Karamsarlık: Net olmayan durumlar insanı endişeli ve yorgun yapar.
- Umutsuzluğun Yıkıcı Gücü
- Eylemsizlik: Umutsuzluk “hiçbir şey değişmeyecek” diyerek
- insanı durdurur.
- En Büyük Düşman: Kaygı geçebilir ama umutsuzluk insanın çaba gösterme isteğini tamamen yok eder.
- Çözüm: Ümitvar olmak ve bilinmeyene rağmen adım atmak gerekir.
Şemsettin ÖZKAN
17.10.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-Al Bakışı