(Toplumsal İlişkiler 3066)
وَمِنْ اٰيَاتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجاً لِتَسْكُـنُٓوا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً اِنَّ فٖي ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
“O’nun işaretlerinden biri de, sizi cezbeden kendi cinsinizden eşler yaratması ve aranıza sevgiyi ve şefkati yerleştirmesidir: bunda, kuşkusuz, düşünen insanlar için dersler vardır.” (Rum/21)
Feridüddin Attar’ın Mantıku’t-tayr adlı eserinde şu cümleyi kurması ne hoştur; “aşk tecelli edince kadın şerefli bir “er” olur. Erkek ise engin bir deniz olur. Adem’den Havva, Meryem’den İsa doğduğunu, sen hiç duymadın mı?” sorusunu sorar.
Anlamı: Tasavvufi bir bakış açısıyla, aşkın (ilahi aşkın) insanı cinsiyet kalıplarından çıkarıp manevi bir mertebeye yükselttiğini, hakikatte kadın veya erkek ayrımının olmadığını vurgular.
“Cenab-ı Hakk’ın nazarında ne kadın var ne de erkek. Eşref-i mahlukat olarak yaratılan insan var.” Bu ifade, İslam tasavvuf düşüncesini yansıtan genel bir yaklaşımdır ve genellikle Hz. Mevlana’nın insanı odak alan yaklaşımıyla ilişkilendirilir. Bu söz, toplumsal cinsiyetten ziyade insanın özüne ve manevi değerine vurgu yapar.
Cahit Zarifoğlu; “tamam Leyla aşkın tecellisi de, ama aşkın kendisi değil”derken, şu tespitleri yapar:
“Şeyh Galip Mevlana’nın neyine aşıktı? “Aşkına.” Mevlana da Hakka aşıktı. O yüzden demedi mi; “bizim Peygamberimizin yolu aşk yoludur. Biz aşk çocuklarıyız anamız aşktır bizim diye.
E Aşk ilahi bir şeydir tabi. Bazen bir çocuğun nazarında, yahut bir kadında tezahür edebiliyor. Bunu Mecnun da çok iyi bilir. Tamam Leyla aşkın tecellisi de, ama Aşkın kendisi değil. Allah kadını ve erkeği en güçlü duyguyla imtihan ediyor. Sonra kadınla erkek aradan çekilince, geriye sadece İlahi Aşk kalıyor.
Yola onu bulmak için çıktınsa. Tamam Önce düşmeyi sonra kalkmayı öğreneceksin. E Aşk bir çeşit terbiye muallim.
Hem yol gösteren, hem yola sokan. Yolun sonunda da sonsuzluk var. Ve hiçbir şey o sonsuzluktan kıymetli değil. Hiçbir şey… Aşkın ta kendisi yüce Mevla’dır.”
Şemsettin ÖZKAN
31.05.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-suskunduvar.com