(Toplumsal İlişkiler 3000)
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرٖينَ
“Andolsun ki sizi biraz korku ve açlıkla; mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltmekle sınayacağız. Sabredenleri müjdele!” (Bakara/155)
Bu dünya insan için, bir sınav salonu değil midir? İnsan sürekli bir imtihandadır. Hem de en çok sevdiği şeylerle, bu çetin sınamalardan geçiyor, kah farkına vararak, kah farkına hem de hiç varmayarak.
Hz. Mevlana; “neye kıyamazsan, onunla sınanırsın” derken insanın bu imtihan sürecindeki çok değer verdiği, baş tacı ettiği şeylerle o müthiş sınavını konu edinir.
İnsanın en çok sevdikleriyle, hiç kıyamadıklarıyla sınanması doğrudur. Bu imtihanda sabır ve rıza gösterip, asla öfkelenmemek gerekir.
“İnsanlar içinde en ağır imtihana çekilenler peygamberlerdir. Sonra sırasıyla (rütbeleri) onları takip edenler, sonra onları takip edenlerdir.” (Müsned, 1/172, 174, 180, 185, 6:369)
“Sevabın çokluğu, belanın büyüklüğüyle beraberdir. Allah, bir toplumu sevdiği zaman şüphesiz onları (sıkıntı, musibet ve belalarla) imtihan eder. Artık kim bir (imtihan edildiği bela ve musibetlere) rıza gösterirse, Allah’ın rızası (ve sevabı) o kimseyedir. Kim de (imtihan edildiği bela ve musibetlere) öfkelenir (ilâhî hükme rıza göstermez) ise, Allah’ın gazabı (ve azabı) o kimseyedir.”
(İbn Mâce, Fiten 23, hadis no: 4034)
“Allah, bir kulu sevdiği zaman onu dünyadan korur. Tıpkı sizden birinizin hastasını sudan korumaya devam etmesi gibi.” (Tirmizî, Tıbb 1, hadis no: 2107)
Hayatın içinde her zaman imtihanlar vardır. İmtihanların da kendine has zorlukları vardır. Bir imtihana büyük demek için, ne gibi zor mücadeleler verilmiş önce ona bakmamız gerekiyor. Mücadele ne kadar zorluysa, kazanılan sınav da o derece büyüktür. “Zor diyorsun” der Hz. Mevlana, “zor olacak ki imtihan olsun” diye de ekler. Bir Hint atasözü de; “tepende kara bulutlar dolaşsa bile, gökyüzünün maviliğinden asla şüphe duyma,” derken bize zorlukları ve imtihanları nasıl okumamız gerektiğini öğretir.
Aşklar da bir sınavdır. Aşk sizi çağırdığı zaman onu izleyin, takip edin. Yolları zor, dik ve sarp olsa da. Zorlu aşklar her zaman dünyada aşk literatürüne girmiştir. Bakınız Adem sevmiş, Cennetten olmuş. Züleyha sevmiş, tahtından olmuş. Yusuf sevmiş, özgürlüğünden. Leyla sevmiş, sarayından olmuş. Mecnun sevmiş, aklından. Sen neyi göze alıp da, çıktın bu yola? Neyini feda edebilirsin, sevdiğinin uğruna. İşte çetin sınav bu. Kıyamadığın nice şeylerle sınanacaksın daha. Oğlunla, kızınla, eşinle, ananla, babanla, arkadaşınla, dostunla, komşunla, malınla, mülkünle, paranla, pulunla, makamınla, mevkinle, sağlığınla, sıhhatinle, hastalığınla, düşmanlarınla, alışkanlıklarınla, amelinle, imanınla hasılı akla hayale getiremediğin daha birçok şeyle sınavların en çetinine çarptırılacaksın. Yüz akıyla çıkmak öyle her babayiğidin harcı değil. Ama en zorlusu da üstüne toz konduramadığın o çok sevdiğin kıyamadıklarınla…
Şemsettin ÖZKAN
27.03.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-sorularlaislamiyet.com
5-suskunduvar.com