(Toplumsal İlişkiler 2077)
فَتَعَالَى اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْاٰنِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يُقْضٰٓى اِلَيْكَ وَحْيُهُ وَقُلْ رَبِّ زِدْنٖي عِلْماً
“Öyleyse, [bil ki] Allah, var olan her şeyin ötesindeki yüceler yücesidir; mutlak ve nihaî egemenlik sahibi, mutlak ve nihaî Gerçek’tir; dolayısıyla, Kur’an’ın vahyi sana bütünüyle ulaştırılmadan önce onun hakkında (görüş bildirmekte)tezlik gösterme; fakat [daima]“Ey Rabbim, benim ilmimi artır!” de.” (Taha/114)
Öğrenme açlığını en son ne zaman gerçekten hissettin? Yoksa uzun zamandır aynı düşüncelerin içinde dolaşırkenkendini fark etmeden durağanlaşmış olabilir misin? Elealı Zenon’un; “ne kadar yanılma ihtimaliniz olursa olsun, öğrenmeye açlık duymayan insan, nefes alıp verse de aslında bir anlamda ölmüş bir insandır” sözü öğrenmenin, bilgi sahibi olmanın ne kadar önemli bir olgu olduğunu anlatır aslında.
Çağımızın tam bir bilgi çağı olduğunu, öğrenmenin sürekli geliştiğini göz önüne getirecek olursak meselenin değeri daha iyi anlaşılacaktır. Peki ‘öğrenme’ dediğimiz şey nedir?
Öğrenme, bireyin olgunlaşma düzeyine göre yaşantıları aracılığıyla, ya da çevresiyle etkileşimi sonucunda, yeni davranışlar kazanması, ya da eski davranışlarını değiştirmesi sürecidir.
Öğrenmenin temel karakteristik özelliklerini kısa ve net olarak sıralayacak olursak;
* Öğrenme, değişim gerektiriyor.
* Öğrenme etkileşim gerektiriyor.
* Öğrenmeyi oluşturmak için değişimin kalıcı olması gerekiyor.
* Öğrenmenin hayat boyu süren bir süreç olduğu asla unutulmamalıdır.
* Öğrenmenin, hayat boyunca rastgele gerçekleştiği bilinmeli.
* Öğrenme, problem çözmeyi içeriyor.
* Öğrenme, bilgi edinme sürecidir.
* Öğrenme deneyim gerektiriyor.
* Öğrenme düşünmekten çok daha fazlasını içeriyor.
Görüldüğü gibi öğrenme dediğimiz şey, canlı bir süreç. Öğrenme yoksa, insan hayatiyetini de kaybetmiş oluyor. Ex, (exitius) ölü yani. Ölüden farkı kalmıyor bilgiden, öğrenmeden yoksun kişinin. Dünyada geri kalmış ülkelere baktığımızda bilgi çağını yakalayamadıklarını görüyoruz. Öğrenme düzeylerinin çok düşük olduklarını müşahede ediyoruz.
Hele hele, biz Müslümanlara ne demeli? Daha ilk gelen ayet “Oku” diyerek başlamasına rağmen, biz Kitab’ın neresindeyiz? Sahi biz, gerçekten kutsal kitabımızı okuyor muyuz? Okusak da onu anlayabiliyor muyuz? Anlasak da, bilginin gereğini yerine getirebiliyor muyuz? Sorular sorular, cevap bekleyen sorular…
Filibeli Ahmed Hilmi A’mak-ı Hayal’de ilmin önemine dair şöyle bir cümle kuruyor. Bu cümle çocuklarına dışarıdaki yağmuru bile üzerine değdirmeden, koklatmadan sınıfın içine kadar sokan, öğrenci velilerine kapak olsun: “Oğlum, ilmin ve hikmetin değerini öğrenmek için, yaya gideceksin. Bir şey pahalı alınmazsa değeri anlaşılmaz.” dedi.
Şemsettin ÖZKAN
04.03.2026 KONYA
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-ebridges.org
5-1000kitap.com