(Toplumsal İlişkiler 3014)
وَاَنْفِقُوا فٖي سَبٖيلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوا بِاَيْدٖيكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ وَاَحْسِنُوا اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنٖينَ
“Allah yolunda harcayın. Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın. Yaptığınızı güzel yapın; Allah güzel yapanları sever.” (Bakara/195)
Tavrı, tutumu ve davranışları özenli, itinalı olanlara ne mutlu! Yaptığı işi güzel yapanlara, görgülü,medeni davranışlar sergileyip, adab-ı muaşeret (görgü kurallarına) göre ahlaki bir davranış sergileyenlere selam olsun.
Ayşe Kulin der ki; “utanma duygusu gitmiş. Moda da gitmiş, genç kızlarda da gitmiş. Yaşlı hanımlarda da gitmiş. Hiç kimse yaptığı işin yanlış olduğunu bildiği halde bu kadar yanlış yaptığımı görecekler demiyor.
Bu beni üzüyor. Yani ahlak şekil değiştirdi. ahlaksızlık değil bu, özensizlik! İnsan bi derli toplu çıkmak ister anlatabiliyor muyum? Ama o derli toplu olmak sadece, üstünüz başınız değildir, içiniz ve davranışlarınızdır da.
O iç ve davranış tamamen sıfırlanmış durumda. Herkes herkesin gözünü, en çirkef bir şekilde oymaya hazır. Ve halkın değerleri giderek düşüyor, giderek düşüyor. Eğitim zaten sıfırlanmış durumda.
Maddi yönden eskilere göre çok ilerleyen insanımız, maalesef manen, edeben, ahlaken çöktü. Karşısındakine özenli olmak, edep ve terbiyeye önem vermek, derli toplu hareket etmek, büyüklerine saygılı olmak, küçüklerine sevgi göstermek unutuldu, ya da değersizleştirildi.
Toplumsal ilişkilerde karşındakine özen göstermek demek ona değer vermek anlamına da gelir. Zaman ayırmak da bir öncelik meselesidir. Herkes değer verdiğine müsaittir. Öyle değil midir? İnsan ilgi duyduğuyla ilgilenir, ona zaman ayırır ve daha bir özen gösterir. Bu işin lamı cimi yok.
Modern insan bir koşuşturmacadır gidiyor. En yakınlarına zaman ayıramıyor maalesef. Aslında ayıramıyor değil ayırmıyor. Çünkü aynı insan sosyal medyada saatlerce zaman harcıyor, ne bileyim futbol tutkunu bir gününü ona ayırabiliyor ama iş çocuğuna, eşine ne bileyim anne baba vb. yakınlarına gelince ortalıklarda gözükmüyor.
Aynı durum kadınlar içinde bundan farklı değil. İş hayatına atılan kadının herkese bir bardak çayı götürmesi özenle bezenle anlatılırken, bir bardak o çayı evde eşine vermesi hizmetçi olarak lanse ediliyor. Kadının eşine karşı ilgisiz olması körükleniyor. Ama başkalarıyla ilişkilerinde ilgisi pohpohlanıyor, şişiriliyor.
İnsanlara değer verildiğini hissettirmek onları mutlu ediyor. Herkes ama herkes ilgi istiyor. Sevgi istiyor, kendisine vakit ayrılmasını istiyor. Genç, yaşlı, çoluk, çocuk, eş, dost, akraba, komşu, karı, koca. Sırala sıralayabildiğin kadar herkes ilgi, alaka gösterilmesi hastası. Herkes ilgi istiyor istemesine de kimse o istediklerini istediği kişilere yapmıyor.
Çağın insanı bırakınız bütün insanlara saygılı olmayı, anlamaya çalışmayı, özen göstermeyi, zaman ayırmayı, değer vermeyi en yakınlarına, en sevdiklerine bile bunu yapamaz hale geldi. Çünkü özensizlik her şeyde, fikirde, düşüncede, fiilde, sözde, harekette, ilişkilerde, hatta uluslararası ilişkilerde, hasılı her şeyde. Doğrusu bu durum, insanlığın geleceği hakkında beni korkutuyor. Son sözüm; sevgi kendisine özen göstermeyen yürekleri terk eder.
Şemsettin ÖZKAN
10.04.2026 GÜZELYALI
KAYNAKLAR
1-kuran.diyanet.gov.tr
2-kuranmeali.com
3-pixabay.com
4-facebook.com
5-suskunduvar.com